Terug

De geschiedenis van koffie: van berghelling tot jouw kopje

Geschiedenis van koffie van Ethiopië tot jouw kopje
De koffie in je kop heeft een reis van meer dan duizend jaar achter de rug. Van een berghelling in Ethiopië, via de havens van Jemen en de koffiehuizen van Europa, tot de Amsterdamse grachten en uiteindelijk jouw keuken. De geschiedenis van koffie is er een van toeval, handel en verslavende smaak. We nemen je mee langs de belangrijkste haltes.

Het begin: een berghelling in Ethiopië

Vrijwel iedereen is het erover eens dat het verhaal begint in Ethiopië, in de streek Kaffa, waar de koffieplant van nature groeit. Volgens een bekende legende ontdekte een geitenhoeder genaamd Kaldi de werking: zijn geiten werden uitgelaten en energiek nadat ze van bepaalde bessen hadden gegeten. Een leuk verhaal, al is het niet te bewijzen.

Wat wel vaststaat, is dat koffie hier zijn oorsprong heeft. Zelfs de naam verwijst er mogelijk naar, via de streek Kaffa of via het Arabische woord qahwa, dat zoiets als "het opwindende" betekent.

Van Jemen tot het eerste koffiehuis

In de vijftiende eeuw namen Arabische handelaren de plant mee naar Jemen. Daar ontdekten ze hoe je van de gebrande bonen een drank kon zetten. De havenstad Mokka werd het kloppende hart van de koffiehandel, en gaf zijn naam aan de mokka die we nu nog kennen.

Koffie werd al snel populair in de islamitische wereld, van Egypte tot Turkije. In steden als Caïro en Constantinopel ontstonden de eerste koffiehuizen: plekken om te praten, te handelen en nieuws uit te wisselen. De vroegste beschrijvingen van de werking van koffie komen zelfs van Arabische geleerden als Avicenna, rond het jaar 1000.

Koffie verovert Europa

Via handelaren bereikte koffie in de zeventiende eeuw Europa. Het eerste Europese koffiehuis zou in Venetië hebben gestaan, en al snel volgden Londen, Oxford en Parijs. Die koffiehuizen werden ontmoetingsplekken voor kooplieden, denkers en schrijvers, zozeer dat ze in Engeland de bijnaam "penny universities" kregen: voor de prijs van een kop koffie luisterde je mee met de slimste gesprekken van de stad.

De Nederlanders smokkelden koffieplanten mee en gingen ze zelf verbouwen op Java. In 1711 arriveerde de eerste lading Javakoffie in Amsterdam, dat daarmee uitgroeide tot het belangrijkste koffiehandelscentrum ter wereld.

De Nederlandse eeuw

Hier wordt het verhaal opvallend Nederlands. Toen rond 1660 de vraag naar koffie steeg, had de VOC al een handelspost in Mokka. De eerste lading koffiebonen kwam rond 1661 in Amsterdam aan, en tegen het einde van de eeuw kwam er een vaste handel op gang.

Maar de bonen uit Mokka waren duur. Om niet afhankelijk te blijven, smokkelden de Nederlanders koffieplanten mee en gingen ze die zelf verbouwen in hun overzeese gebieden. Op Java bleek de plant rond 1699 uitstekend te gedijen. In 1711 arriveerde de eerste lading eigen Javakoffie in Amsterdam, dat daarmee uitgroeide tot het belangrijkste koffiehandelscentrum ter wereld.

De gevolgen waren ook thuis merkbaar. Koffie werd goedkoper en bereikbaar voor steeds meer mensen. In de tweede helft van de achttiende eeuw verving koffie in Nederland zelfs het bier als populairste drank van het land.

De sprong naar de Nieuwe Wereld

Vanuit Europa reisde de koffieplant verder de wereld over. De Nederlanders brachten koffie naar Suriname, en elders ontstonden plantages in het Caribisch gebied en Zuid-Amerika. Vooral in Brazilië vond de plant een ideale omgeving.

Die sprong bepaalt tot op vandaag je kopje: Brazilië is inmiddels het grootste koffieproducerende land ter wereld, goed voor ongeveer een derde van de wereldproductie. De kans is groot dat de bonen in jouw kast daar hun oorsprong hebben.

Bij Koffievoordeel.nl staat kwaliteit altijd voorop. Daarom worden alle koffies zorgvuldig geproefd en getest door het proefpanel van Koffievoordeel.nl. Alleen koffies die overtuigen op smaak, aroma en kwaliteit verdienen een plek in ons assortiment. Zorgvuldig geproefd, gegarandeerd heerlijke koffie.

Proefpanel Koffiemarkt.be

En zo kwam het in jouw kopje

Van een Ethiopische berghelling tot een Braziliaanse plantage, van de haven van Mokka tot de Amsterdamse grachten: elke kop koffie draagt die lange reis in zich mee. Best bijzonder, voor iets wat je 's ochtends bijna op de automatische piloot inschenkt.

Wil je die geschiedenis eens bewust proeven? Kies dan eens een boon met een duidelijke herkomst uit het aanbod koffiebonen, en drink je kopje met de reis van tien eeuwen in gedachten.

Veelgestelde vragen over de geschiedenis van koffie

Waar komt koffie oorspronkelijk vandaan?
Uit Ethiopië, uit de streek Kaffa, waar de koffieplant van nature groeit. Van daaruit verspreidde koffie zich via Jemen over de rest van de wereld.
Wie ontdekte koffie?
Volgens de legende de Ethiopische geitenhoeder Kaldi, maar dat verhaal is niet te bewijzen. Zeker is dat Arabische handelaren koffie als drank populair maakten.
Welke rol speelde Nederland in de koffiegeschiedenis?
Een grote. De VOC handelde in koffie via Mokka en legde later eigen plantages aan op Java. Amsterdam groeide uit tot het belangrijkste koffiehandelscentrum ter wereld.
Welk land produceert nu de meeste koffie?
Brazilië, met ongeveer een derde van de totale wereldproductie.